today20

Thât là một quyển buồn cười và bậy bạ. Không dành cho trẻ em dưới 10 tuổi :-D

Mình buồn cười quá phải lên đây bảo thế.

“Nếu bạn may mắn được sống ở Paris trong tuổi thanh xuân, thì cho dù có đi đâu trong suốt đường đời còn lại, Paris vẫn ở trong bạn, bởi Paris là một cuộc hội hè miên man”.

Đấy là đề từ của Hội hè miên man trấn được của em GT.

Nhưng đọc xong thì thấy không phải thế. “Không phải thế đâu, không phải thế đâu, cuộc đời không phải thế”. Không phải Paris ở trong bạn trong suốt đường đời còn lại, mà dù bạn có ở đâu trong tuổi thanh xuân, thì cho dù có đi đâu trong suốt đường đời còn lại thì tuổi xuân vẫn ở trong bạn.

Vì tuổi trẻ, dù có thế nào hay ở đâu, chính là một cuộc hội hè miên man.

Đã đọc xong, sau một số đêm ngủ không ngon lắm. Theo sách, bạn sẽ còn ngủ không ngon đều đều, đừng phàn nàn.

Cũng theo sách, bạn sẽ còn đau lưng đều đều, có thể còn ngày càng tệ hơn, cho đến khi pregnancy backache trở thành new mom backache.

Tóm lại là đừng phàn nàn, dù bạn chẳng có thể làm gì khác ngoài phàn nàn. Vì không như The White Tiger, bạn không phải là loài thú hiếm hoi nhất mỗi thế hệ chỉ sinh ra được một con. Bạn chỉ là một con bình thường thôi.

Nếu ở Ấn Độ, bạn hẳn sẽ chẳng break the Rooster Coop. Dù rằng, bạn có thể hiểu, thậm chí có thể khao khát, rằng cả tội ác cũng xứng đáng thực hiện vì all worthwhile to know, just for a day, just for an hour, just for a minute, what it means not to be a servant.

The White Tiger có lối kể chuyện khá giống… Triệu phú ổ chuột :-D Có thể đấy là lối kể chuyện Ấn Đội. Có thể thế. Vì sau Ramayana và Mahabharata thì mình không đọc cái gì của Ấn Độ cả :-D The White Tiger là một quyển viết tốt hơn hẳn Triệu phú ổ chuột, cả về cấu trúc và câu chuyện.

Giờ lại phải kiếm cái gì đọc tiếp cho những đêm ngủ không ngon lắm tiếp theo.

Thơ của bạn Dạ Thảo Phương. Sài Gòn bây giờ rất nóng.

_______________

Chiếc áo khoác mặc 3 năm, sớm nay bỗng thành xa lạ
Xa Hà Nội 8 tháng đã ngại nhớ ngày về
Hà Nội, như cơn mơ dài và rất thật, lỡ mở mắt
Là không chạm tới được

“Thành phố vẫn vậy thôi, mọi người cũng thế
Chỉ vài điều không còn như xưa”*

Vẫn vậy thôi
Nhà cũ cổng sắt sơn xanh, ban công cũ vương lá khế rụng
Chỉ bài trí đã khác
Phòng tắm nghe nói vẫn treo tấm gương nhỏ hơi lệch về phía có tiếng tim đập
Chỉ người tắm, mình không quen

Ngã tư Nhà Thờ, vẫn cây bàng mùa đông lá đỏ như bị gai đâm

Quán trà xu đối diện vẫn mở

Đôi lúc thèm cuống quýt được chạy về Hà Nội
Ngồi vỉa hè, ấp má một chén trà nóng
Cho lòng lại được bình yên

Vẫn vậy thôi
Ghế nhựa xanh đỏ, phích Tàu, gã chủ quán thô lỗ
Mà giờ lố nhố khách đi xe sành điệu tập làm nốt nghệ sĩ
Bậc thềm vẫn nhỏ, chỉ khuyết người bạn hay mặc áo dạ nâu, cổ dựng cao, vạt áo dây một chấm sơn dầu màu cà phê
Ngón tay bạn mảnh gầy, chai vì dao khắc gỗ
Một lần lẳng lặng ủ ấm tay mình

Một người bạn bao năm chẳng nói lời yêu ai, khi tiễn chân vẫn đôi mắt hiền và trong, không dám nhìn mình lâu
Giờ đã sắp chia tay mối tình 4 tháng, bắt đầu một cuộc tình khác nữa

Sao thời bố mẹ mình, sống chết chỉ cách nhau một sợi tóc mà 10 năm, 20 năm lòng người vẫn thế
Giờ 3 ngày không online, nick name đã như bia mộ người không quen

Tuần nào cũng skype, quên cả nỗi nhớ nhà
Thôi nhớ công việc
Nguôi nhớ món ăn
Bạn thân đã cách lòng mà ai cũng ngại nói
Tên người xưa đôi khi vẫn vô tình nghe nhưng không đủ gợi buồn

Sáng nay
Đạp xe một mình trong tuyết, chợt nghĩ đến từ “Hà Nội”
Chỉ vậy, mà bật khóc
Nước mắt lăn một đoạn rất ngắn
Mặn và trắng như muối
Trên gương mặt vẫn tên mình nhưng đã có chút gì không thể như xưa…

—-
* Lời một người bạn

(Dạ Thảo Phương)

Tin tức mấy ngày qua:

Bác Huy Đức Osin bị nghỉ việc ở SGTT.

Tin nghỉ việc đã lên AP, BBC, RFA. Chưa lên báo Việt Nam.

Bác Huy Đức từ chối bình luận trên các báo này. Bác Đỗ Trung Quân có lên bình luận ủng hộ bác Osin, hi hi.

Trên blog của Osin, giáo sư Ngô Bảo Châu kêu gọi lập quỹ đóng góp ủng hộ Osin trong thời gian thất nghiệp. Bác Osin đã từ chối.

Trên blog của mình, Nhị Linh thông báo từ nay không viết bài cho SGTT cho đến khi có biến chuyển mới để ủng hộ bác Huy Đức.

Tóm lại, hy vọng dù có bị nghỉ viết báo, có thể bác sẽ tiếp tục viết blog. Nhưng cái này thì cũng không thể chắc chắn. Trong những ngày này.

Những bí ẩn của tuổi thơ tan biến
Như những bến bờ sáng sớm mù sương…
Thuở những Тоня, Таня duyên dáng
Bí ẩn đi nhón gót giữa sân trường

Bí ẩn những vì sao, bí ẩn bao loài thú,
Gốc liễu khác thường ư? Vì một đám côn trùng
Và cánh cửa bí ẩn kêu cọt kẹt
Chỉ riêng ở tuổi thơ cánh cửa mới lạ lùng !

Những kỳ quan toả xa trên khắp miền thế giới
Như những quả bóng màu không biết thổi từ đâu
Cứ liên tiếp nhả ra từ miệng nhà ảo thuật
Làm đám trẻ mê đi khi chứng kiến phép màu.

Và đôi bạn gái trai lướt trên băng bí ẩn
Chợt áp mặt vào nhau, khẽ bí ẩn thầm thì,
Tay vừa chạm tay đã như luồng điện giật
Vừa rụt rè, vừa nóng hổi say mê…

Bí ẩn quên ta rồi, ta lớn lên phải khác
Các vị phù thuỷ ơi, sao ác nghiệt quá chừng !
Tuyết vẫn rơi trên vai như trước
Nhưng rơi thế rồi thôi, chẳng một chút động lòng.

Nếu ta lại bắt tay, hay vô tình khẽ chạm
Thì có gì đâu, cũng chỉ giống tay mình
Rất đơn giản là tay, nào có gì bí ẩn
Nào còn lại gì đâu những cảm giác si tình

Ấy thế rồi tuổi trưởng thành vụt đến
Tấm áo cũ vẫn choàng, giờ rách hết còn đâu
Và tất cả mọi phép màu phù thuỷ
Đều vụt bỏ rơi ta, về với lứa em sau

Những quả bóng nhiều màu từ miệng nhà ảo thuật
Chẳng hồi hộp nữa rồi, buồn chán biết bao nhiêu
Bao người khác quanh ta chẳng làm ta háo hức
Và họ cũng nhìn ta thô thiển, sỗ sàng theo !

Bí ẩn rất đơn sơ nhưng vẫn cần bí ẩn
Dù ít dù nhiều, xin trả lại cho ta…
Bí ẩn rất lặng yên, rụt rè và nhút nhát
Bí ẩn đi chân trần, mảnh dẻ, đã bay xa

2 ngày cảm cúm đọc hết 2 quyển sách, bằng mấy tháng không cảm cúm :-D

Nhân đọc thấy trên blog bác Goldmund, tìm thấy bài thơ này.

Mùi mưa hay bài thơ của M.

Hoàng Hưng

Tất cả nước mắt loài người bao vây nhà ta
Nằm bên anh em kể câu chuyện buồn
Chôn sâu trong lòng giờ mới nói ra
Gợi ý của trận mưa chưa từng thấy

Đã một nghìn đêm mưa trắng đêm
Điên cuồng nhớ mùi anh như con bò cái nhớ mùi phân rác
Anh đánh mất mùi anh trên những sàn đá lạ
Chỉ còn mưa mùi nước mắt đêm

Em còn yêu anh không yêu đến đâu giận ghét đến đâu
Mười lăm năm lòng mình chưa hiểu hết

Mưa mưa ngập tầng trệt
Đưa nhau lên gác xép nằm nghe mưa sập mái tôn

Ước nằm nghe mưa rồi chết

Đêm 25/6/1992

TẠ LỖI TRƯỜNG SƠN
(1982)
1.
Một ngàn chín trăm bảy mươi lăm
Các anh từ Bắc vào Nam
Cuộc trường chinh 30 năm dằng dặc
Các anh đến
Và nhìn Sài Gòn như thủ đô của rác
Của xì ke, gái điếm, cao bồi
Của tình dục, ăn chơi
“Hiện sinh-buồn nôn-phi lý!!!”
Các anh bảo con trai Sai Gòn không lưu manh cũng lính ngụy
Con gái Sài Gòn không tiểu thư khuê các, cũng đĩ điếm giang hồ
các anh bảo Sài Gòn là trang sách “hư vô”
văn hóa lai căng không cội nguồn dân tộc
ngòi bút các anh thay súng
bắn điên cuồng vào tủ lạnh, ti vi
vào những đồ tiêu dùng mang nhãn Hoa Kỳ
các anh hằn học với mọi tiện nghi tư bản
các anh bảo tuổi trẻ Sài Gòn là “thú hoang” nổi loạn
là thiêu thân ủy mị, yếu hèn
các anh hùa nhau lập tòa án bằng văn chương
mang tuổi trẻ Sài Gòn ra trước vành móng ngựa!!!
2.
Tội nghiệp Sài Gòn quá thể
Tội nghiệp chiếc cầu Công Lý
Có anh thợ điện ra đi không về
Tội nghiệp những “bà mẹ Bàn Cờ” của những ngày chống Mỹ
Lửa khói vỉa hè nám cả những hàng me
Tội nghiệp những người Sài Gòn đi xa
Đi từ tuổi hai mươi
Nhận hoang đảo tù đày để nói về lòng ái quốc
Có ai hỏi những hàng dương xanh
Xem đã bao nhiêu người Sài Gòn hóa thân vào sóng nước
Tội nghiệp nhưng đêm Sài Gòn đốt đuốc
Những “người cha bến tàu” xuống đường với bao tử trống không
Tội nghiệp nhưng ông cha rời khỏi nhà dòng
Áo chùng đen đẫm máu
Tội nghiệp những chiến trường văn chương, thi ca, sách báo
những vị giáo sư trên bục giảng đường
ưu tư nhìn học trò mình nhiễm độc
Sài Gòn của tôi – của chúng ta
có tiếng cười
và tiếng khóc
3.
Bảy năm qua đi với nhiều buồn vui đau xót
Một góc phù hoa ngày cũ qua rồi
Những con điếm xưa có kẻ đã trở lại làm người giã từ ghế đá công viên để sống đời lương thiện
Những gã du đãng giang hồ cũng khoác áo thanh niên xung phong lên rừng xuống biển
Tìm lại hồn nhiên cho cuộc sống của mình
Cuộc đổi thay nào cũng nhiều mất mát, hy sinh…
4.
Và khi ấy
Thì chính “các anh”
Những người nhân danh Hà Nội
Các anh đang ngồi giữa Sài Gòn bắt đầu chửi bới
Chửi đã đời
Chửi hả hê
Chửi vào tên những làng quê ghi trong lý lịch của chính mình
Các anh những người nhân danh Hà Nội sợ đến tái xanh
Khi có ai nói bây giờ về lại Bắc!!!
Tội nghiệp những bà mẹ già miền Bắc
Những bà mẹ mấy mươi năm còng lưng trên đê chống lụt
Những bà mẹ làm ra hạt lúa
Những năm thất mùa phải chống gậy ăn xin
Những bà mẹ tự nhận phần mình tối tăm
để những đứa con lớn lên có cái nhìn và trái tim trong sạch
Bây giờ
Những đứa con đang tự nhận mình “trong sạch”
Đang nói về quê mẹ của mình như kẻ ngoại nhân
Các anh
đang ngồi giữa Sài Gòn nhịp chân
đã bờm xờm râu tóc, cũng quần jean xắn gấu
Cũng phanh ngực áo, cũng xỏ dép sa bô
Các anh cũng chạy bấn người đi lùng kiếm tủ lạnh ti vi, casette .radio…
Bia ôm và gái
Các anh ngông nghênh tuyên ngôn ”khôn & dại”
Các anh bắt đầu triết lý “sống ở đời”
Các anh cũng chạy đứt hơi
Rượt bắt và trùm kín đầu những rác rưởi Sài Gòn thời quá khứ
Sài Gòn 1982 lẽ nào…
Lại bắt đầu ghẻ lở?
5.
Tội nghiệp em
Tội nghiệp anh
Tội nghiệp chúng ta những người thành phố
Những ai ngổn ngang quá khứ của mình
Những ai đang cố tẩy rửa “lý lịch đen”
Để tìm chỗ định cư tâm hồn bằng mồ hôi chân thật
6.
Xin ngả nón chào các ngài
“Quan toà trong sạch”
Xin các ngài cứ bình thản ăn chơi
Bình thản đổi thay lốt cũ
Hãy để yên cho hàng me Sài Gòn
Hồn nhiên xanh muôn thưở
để yên cho xương rồng, gai góc
Chân thật nở hoa
Này đây!
Xin đổi chỗ không kỳ kèo cho các ngài cái quá khứ ngày xưa
Nơi một góc (chỉ một góc thôi)
Sài Gòn bầy hầy, ghẻ lở
Bây giờ…
Tin chắc rằng trong các ngài đã vô số kẻ tin vào” thượng đế”
Khi sống hả hê giữa một thiên đường
Ai bây giờ
Sẽ
Tạ lỗi
Với Trường Sơn?

Đỗ Trung Quân (1982)

Nước Mỹ, Nước Mỹ của bạn Phan Việt mua giữa tháng 1. Mang sang Đài Loan đọc dở thì để quên trong khách sạn ở Đài Loan.

Về mua lại một quyển khác. Đọc xong đã lâu, mà rồi quay cuồng chuyện nọ chuyện kia chẳng nói được một lời nào, trong khi Nước Mỹ, Nước Mỹ có khi đã leo lên bảng best seller của Phương Nam rồi cũng chả chừng :-)

Hôm nay đọc được cái này trên blog bạn Nhị Linh, (hình như là) viết cho báo của bạn Lâm Lê. Post lại đây, bởi cũng đồng tình rằng cái đọng lại lâu nhất ở Nước Mỹ, Nước Mỹ là tiếng ngân dài trống vắng, cái không khí khó ở của sự cố gắng duy trì tự do của nhau. Mà mục tiêu của cuộc sống vợ chồng, có lẽ, không phải là như thế.

Live. But where?

Đưa tới hai từ “nước Mỹ” vào nhan đề tập truyện ngắn (“Nước Mỹ, nước Mỹ”, Phương Nam và NXB Trẻ), Phan Việt tỏ ra còn tham vọng hơn cả khi chọn nhan đề “Tiếng người” cho cuốn tiểu thuyết mới xuất bản cách đây không lâu của mình. Dĩ nhiên sự liên tưởng đơn giản sẽ đưa người đọc đến thẳng với các nhan đề tương tự, chẳng hạn như bộ phim “In America” của đạo diễn Jim Sheridan (2002) kể chuyện một gia đình nhập cư người Ailen đến Mỹ căng thẳng vật lộn cùng một lúc với sự sinh tồn và với những bi kịch bên trong của từng cá thể, xoay quanh mất mát từ cái chết của một đứa con.

Truyện ngắn mang cùng tên với tập truyện, “Nước Mỹ, nước Mỹ”, thoạt đầu có thể làm người đọc tưởng chừng như cùng một kiểu cốt truyện đó sẽ được sử dụng (người chồng thất nghiệp, chỉ người vợ đi làm), nhưng hoàn toàn không phải. Cuộc sống của các cặp vợ chồng trong tập (ở các truyện ở đây, cuộc sống vợ chồng là tiêu biểu hơn cả, tuy rằng cũng có vài mảnh đời riêng và tuy rằng cái sự vợ chồng cũng không đảm bảo một mức độ kết nối thông thường, hay được gọi là “hạnh phúc”) đều không mấy khó khăn, thậm chí còn có thể nói là sung túc: trong “Cách mạng baby”, cặp vợ chồng mua được một căn nhà nhỏ ở ngoại ô, mỗi người lái một chiếc ôtô khá, còn trong “Ái khanh ơi ái khanh”, người chồng thậm chí còn phát ngôn đầy kiêu hãnh: “Tôi chỉ quan tâm đến công nghệ. Tôi không quan tâm đến kiếm tiền” (tr. 113) (có lúc anh ta còn khẳng định là mình “không nỡ” kiếm nhiều tiền).

Cuộc sống các nhân vật của “Nước Mỹ, nước Mỹ”, quả thực, không khó khăn, nhưng điều đó không ngăn cản họ rơi vào các tình thế khó, và không khí tỏa khắp tập truyện này là một bầu không khí “khó ở”, không hẳn là ngột ngạt, nhưng không dễ chịu. Cặp vợ chồng của truyện “Nước Mỹ, nước Mỹ” rơi vào cơn nguội lạnh kéo dài: “Chúng tôi hầu như không còn làm tình nữa” (tr. 20); cặp vợ chồng trong “Ái khanh ơi ái khanh” cố gắng duy trì sự tự do của nhau nhiều hơn là vun đắp cho một kết nối thực thụ giữa hai cá thể mang tên vợ chồng sống cùng nhau dưới một mái nhà; cuối cùng, cặp vợ chồng của “Cách mạng baby”, hai người coi nhau là “đồng chí”, bỗng chốc vấp phải chướng ngại vật hiện thân trong chính ý nguyện cao nhất của gần gũi nhau: cùng có một đứa con. Ba truyện vừa kể tên cũng là ba truyện hay nhất của tập “Nước Mỹ, nước Mỹ”, chúng giúp xóa bớt đi được cảm giác mệt mỏi khi đọc những trường đoạn phát ngôn lý tưởng gượng ép và giản đơn trong “Nghiên cứu sinh” hay “Một chuyến bay đêm”, cũng như những đoạn chửi tục xuất hiện khá nhiều mà không ăn nhập gì với nội dung và không khí các truyện.

Câu hỏi then chốt của “Nước Mỹ, nước Mỹ” rốt cuộc hóa ra không phải là sự lắt léo và hoang mang của “Làm thế nào để sống sót?” mà đơn giản, và, do đó, cơ bản hơn nhiều: “Sống ở đâu?” Một cặp vợ chồng định lái xe cả đêm để chạy khỏi New York đến một nơi khác (“Ba ngàn dặm xuyên nước Mỹ”), một cặp vợ chồng khác những tưởng mình sẵn sàng bỏ tất cả để đến một chốn mơ hồ (“Canada, Canada”), nhưng kết quả đều là sự hoành hành của nỗi không chắc chắn. Ngay cả khi nhân vật quay trở về nơi thân thuộc của mình thì điều phát hiện lớn nhất sẽ là niềm lạc lõng không hiểu nổi là đang thuộc về đâu (“Những ngày ở Việt Nam”). Chúa cũng không giúp được gì cho họ: “Trời ơi, Chúa! Tôi đếch quan tâm” (“Nước Mỹ, nước Mỹ”, tr. 26).

Chính vì lẽ đó mà những cái tên riêng trở thành chìa khóa của tập truyện, dù thật không thể chắc chắn những chiếc chìa khóa ấy có thể dùng để mở cửa nơi đâu. Các địa danh quan trọng nhất cứ liên tục bị kéo dài ra, lặp lại, như để cố gắng định hình một cái gì đó rất không rõ ràng, đồng thời lại như thể nhấn mạnh hơn tính chất mông lung của địa điểm. Trước hết là “nước Mỹ, nước Mỹ”, nhưng còn có “Canada, Canada”, và cả tên các thành phố: “Chicago, Chicago” và đặc biệt là “New York, New York” (cách lặp từ mang đậm hơi hướng Martin Scorsese và giọng ca mãnh liệt của Liza Minnelli trong bộ phim cùng tên năm 1977).

Cái đọng lại lâu nhất của “Nước Mỹ, nước Mỹ” có lẽ chính là tiếng ngân dài trống vắng ấy (kết quả của quá trình đó chính là sự vô định), cùng với hương vị của những viên kẹo bạc hà Halls “cay rát lưỡi, thậm chí đắng” mà nhân vật người vợ thường ngậm trong truyện ngắn “Nước Mỹ, nước Mỹ”.

Nhị Linh